fbpx

Trung Quốc mở cửa làm rối loạn nền kinh tế thế giới

Trung Quốc mở cửa làm rối loạn nền kinh tế thế giới

Câu chuyện xoay quanh cái chết, tăng trưởng và lạm phát vì chính sách mở cửa của Trung Quốc.

Trung Quốc đã đóng cửa với thế giới hơn ba năm, chính xác là 1.016 ngày. Hầu hết sinh viên nước ngoài đã rời khỏi Trung Quốc kể từ khi bắt đầu đại dịch. Khách du lịch Trung Quốc đã ngừng đi tham quan. Các nhà khoa học Trung Quốc đã ngừng tham dự các hội nghị nước ngoài. Các giám đốc điều hành người nước ngoài đã bị cấm quay trở lại Trung Quốc làm việc. Vì vậy, khi đất nước này mở cửa biên giới vào ngày 8 tháng 1 và từ bỏ những tàn tích cuối cùng của chính sách “không COVID”; đã tạo ra những thay đổi phần lớn là tích cực.

Tất nhiên, mở cửa cũng có những mặt trái. Hiện tại, corona virus đang hoành hành bên trong Trung Quốc, có hàng chục triệu người đang nhiễm virus mỗi ngày và các bệnh viện thì đã quá tải. Mặc dù chính sách Zero-covid đã cứu sống nhiều người khi nó được áp dụng, nhưng chính phủ Trung Quốc đã không chuẩn bị đúng mức cho việc nới lỏng chính sách. Cụ thể là dự trữ thuốc và nhu yếu phẩm, tiêm vắc xin cho những đối tượng dễ bị tổn thương và phân luồng các bệnh nhân nặng. Nếu corona virus lây lan không được kiểm soát, khoảng 1,5 triệu người Trung Quốc sẽ chết trong những tháng tới.

Các nước khác trên thế giới không thể làm gì để cải thiện tình hình vì Chính phủ Trung Quốc từ chối mọi sự hỗ trợ, kể cả những lời đề nghị cung cấp vắc xin hiệu quả, miễn phí. Nhưng phần còn lại của thế giới có thể chuẩn bị cho những tác động kinh tế từ chính sách mở cửa của Trung Quốc.

Nhưng quá trình mở cửa của Trung Quốc có thể sẽ không được suân sẻ. Nền kinh tế Trung Quốc có thể bị giảm đi trong quý đầu tiên, đặc biệt nếu các quan chức địa phương đảo ngược chính sách và phong tỏa các thị trấn để ngăn chặn sự bùng nổ các ca nhiễm mới. Nhưng cuối cùng, nền kinh tế và nhu cầu của người dân Trung Quốc sẽ phục hồi mạnh mẽ. ác động kinh tế sẽ được cảm nhận trên các bãi biển của Thái Lan, giữa các công ty như Apple và Tesla, và tại các Ngân hàng Trung ương của thế giới. Đây sẽ là sự kiện kinh tế lớn nhất năm 2023.

Khi năm 2023 trôi qua và đợt nhiễm COVID tồi tệ nhất đã qua đi, nhiều người nhiễm và khỏi bệnh sẽ trở lại làm việc. Người mua sắm và khách du lịch sẽ chi tiêu thoải mái hơn. Một số nhà kinh tế cho rằng GDP trong ba tháng đầu năm 2024 có thể cao hơn 1/10 so với quý đầu tiên đầy khó khăn của năm 2023. Sự phục hồi mạnh mẽ như vậy của một nền kinh tế khổng lồ như Trung Quốc có nghĩa là một mình Trung Quốc có thể thúc đẩy phần lớn tăng trưởng kinh tế trên toàn cầu trong giai đoạn này.

Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đặt cược vào kế hoạch mở cửa. Ban lãnh đạo Đảng đang hy vọng sẽ được người dân đánh giá không phải dựa trên những thảm kịch đã xảy ra vì quản lý kém cỏi mà dựa trên sự phục hồi kinh tế sắp tới của nước này.

Trong bài phát biểu cuối năm của Tập Cận Bình, người lãnh đạo Đảng đã cảm ơn những người làm công tác đại dịch đã dũng cảm bám trụ và đồng thời thừa nhận sẽ có “những thách thức cam go” phía trước, đồng thời hứa rằng “Ánh sáng hy vọng đang ở ngay trước mặt chúng ta”. Ông Tập có vẻ tin chắc Trung Quốc sẽ vượt qua đại dịch, nhấn mạnh cơ hội phục hồi kinh tế nhanh chóng vào năm 2023 và đưa ra những lý do để tự hào khi sống ở một quốc gia Trung Quốc đang trỗi dậy dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Việc Trung Quốc ngưng việc tự cô lập mình sẽ là tin tốt cho những quốc gia phụ thuộc vào chi tiêu của Trung Quốc. Các khách sạn ở Phuket và trung tâm thương mại ở Hồng Kông bị ảnh hưởng khi người Trung Quốc bị nhốt ở nhà. Bây giờ những đoàn khách du lịch Trung Quốc đang đổ xô vào các trang web du lịch để đặt tour. Số người đặt phòng trên Trip(.)com đã tăng 250% vào ngày 27 tháng 12 so với ngày hôm trước. Các nhà kinh tế đang dự đoán GDP của Hồng Kông sẽ tăng lên tới 8%.

Các nhà xuất khẩu hàng hóa mà Trung Quốc tiêu thụ cũng sẽ được hưởng lợi. Quốc gia này mua 1/5 lượng dầu mỏ, hơn một nửa lượng đồng, niken và kẽm tinh chế và hơn 3/5 quặng sắt của cả thế giới.

Tuy nhiên, ở những nơi khác, sự phục hồi của Trung Quốc sẽ sẽ tạo ra những cơn đau đầu. Ở nhiều nơi trên thế giới, kinh tế sẽ không tăng trưởng cao hơn, mà là lạm phát hoặc lãi suất cao hơn. Các ngân hàng trung ương của các nước đã tăng lãi suất với tốc độ chóng mặt để chống lạm phát. Nếu việc Trung Quốc mở cửa làm tăng áp lực giá cả đến một mức độ nhất định thì các ngân hàng này sẽ phải thắt chặt chính sách tiền tệ lâu hơn. Các quốc gia nhập khẩu hàng hóa, phần lớn các nước phương Tây, có nguy cơ phải thắt chặt tiền tệ.

Hãy xem xét thị trường dầu mỏ. Nhu cầu ngày càng tăng của Trung Quốc sẽ bù đắp nhiều hơn cho mức tiêu thụ đang chững lại ở Châu Âu và Châu Mỹ, khi nền kinh tế của hai châu lục này tăng chậm lại. Theo ngân hàng Goldman Sachs, sự phục hồi nhanh chóng ở Trung Quốc có thể giúp đẩy giá dầu thô Brent lên 100 USD/thùng, tăng 1/4 so với giá hiện nay (mặc dù vẫn thấp hơn mức đạt được sau khi Nga xâm chiếm Ukraine). Chi phí năng lượng tăng sẽ là một rào cản khác đối với việc kiểm soát lạm phát.

Đối với châu Âu, việc Trung Quốc mở cửa trở lại là một lý do khác để không được tự mãn về nguồn cung khí đốt vào cuối năm. Zero-covid đã làm giảm mạnh nhu cầu về khí đốt của Trung Quốc, khiến cho việc lấp đầy các bể chứa của châu ÂuMỹ vào năm 2022 trở nên ít tốn kém hơn. Sự phục hồi mạnh mẽ ở Trung Quốc đồng nghĩa với cạnh tranh trong việc nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng sẽ vất vả hơn.

Vào tháng 12, Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã cảnh báo về một kịch bản trong đó mùa đông bắt đầu đúng vào năm 2023 và Nga cắt hoàn toàn đường ống dẫn khí đốt sang châu Âu. Điều đó có thể dẫn đến sự thiếu hụt lên tới 7% lượng tiêu thụ hàng năm của lục địa này, buộc châu Âu phải đưa ra chính sách tiêu thụ khí đốt theo khẩu phần.

Đối với bản thân Trung Quốc, trạng thái bình thường sau đại dịch sẽ không phải là sự trở lại hiện trạng trước đây. Sau khi chứng kiến chính phủ thực thi quy định zero-covid một cách hà khắc và sau đó loại bỏ chính sách này mà không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, nhiều nhà đầu tư hiện đánh giá Trung Quốc là một vụ cá cược rủi ro hơn trước.

Các công ty nước ngoài không còn tự tin rằng hoạt động kinh doanh sản xuất của họ tại Trung Quốc sẽ không bị gián đoạn. Nhiều công ty sẵn sàng trả chi phí cao hơn để sản xuất hàng hóa ở nước khác. Đầu tư trong nước vào các nhà máy mới dường như đang chậm lại, trong khi số lượng các công ty chuyển hoạt động kinh doanh ra bên ngoài Trung Quốc đã tăng vọt, theo một số chuyên gia.

Bình thường một cách không bình thường

Khi các quan chức Trung Quốc nỗ lực để sửa chữa thiệt hại họ gây ra, họ nên xem xét lịch sử. Quá trình mở cửa tuyệt vời trước đây của Trung Quốc, sau thời kỳ cô lập đến nghẹt thở của những năm Mao Trạch Đông nắm quyền đã dẫn đến sự bùng nổ thịnh vượng khi hàng hóa, con người, đầu tư và ý tưởng tràn qua biên giới theo cả hai chiều. Cả Trung Quốc và thế giới đều được hưởng lợi từ những dòng chảy như vậy, điều mà các chính trị gia ở Bắc Kinh và Washington hiếm khi thừa nhận.

Nếu may mắn, việc mở cửa trở lại hiện tại cuối cùng sẽ thành công. Nhưng một số tâm trạng hoang tưởng, bài ngoại mà Đảng Cộng sản Trung Quốc đã khơi dậy trong những năm đại dịch chắc chắn sẽ còn đọng lại. Chính xác thì Trung Quốc mới sẽ mở cửa trở lại như thế nào vẫn còn phải chờ xem.

Trong khả năng của mình, nếu có thể, hãy trợ giúp đỡ trang bằng cách gửi tiền về số tài khoản/tài khoản đích: vienzu của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). Xin cảm ơn!

The Economist
The Economisthttps://www.economist.com/
The Economist là một ấn bản tin tức và các vấn đề quốc tế được phát hành hàng tuần bằng tiếng Anh dành cho giới trí thức được thành lập vào năm 1843 bởi James Wilson.

Bình luận