Phiên tòa xử Xiao Jianhua cho thế giới thấy gì về Trung Quốc

Phiên tòa xử Xiao Jianhua cho thế giới thấy gì về Trung Quốc

Những người trong cuộc đã phải chờ đợi nửa thập kỷ chỉ để biết thông tin chính thức về nơi ở của Xiao Jianhua – một tỷ phú tài chính hàng đầu của Trung Quốc. Người thân của anh ấy vẫn chưa được thông báo bất kỳ thông tin nào ngay cả khi phiên tòa xét xử anh đã bắt đầu tại một phòng xử án ở Thượng Hải vào ngày 4 tháng 7. Ngay cả thông tin chi tiết về những cáo buộc mà Xiao Jianhua phải đối mặt cũng được giữ bí mật. Thông tin chính thức duy nhất về phiên toà là từ Bộ Ngoại giao Canada (ông Xiao cũng là công dân Canada), các nhà ngoại giao cho biết họ đã bị từ chối tham gia tố tụng.

Đối với Trung Quốc, việc giữ bí mật là cần thiết vì nó có thể tiết lộ bức tranh xấu xí về hệ thống chính trị và tài chính của Trung quốc. Cách đây không lâu, Xiao Jianhua vẫn được coi là một doạnh nhân có sức ảnh hưởng lớn vì có những khách hàng là các gia đình quyền lực nhất Trung Quốc. Theo New York Times, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng là một trong số những khách hàng ấy. Chỉ riêng việc này đã khiến cho phiên toà xét xử Xiao Jianhua trở nên vô cùng nhạy cảm.

Ông Xiao Jianhua đã bị các đặc vụ Trung Quốc bắt cóc phòng của mình trong khách sạn Four Seasons ở Hồng Kông vào đầu năm 2017. Sau đó, ông đã bị giam giữ trong 5 năm tại một địa điểm không được tiết lộ ở Thượng Hải để giúp các cơ quan tài chính gỡ rối đế chế kinh doanh của mình. Chính phủ Trung Quốc chỉ thừa nhận rằng Xiao Jianhua đang sống ở Trung Quốc để tránh né sự thật gai góc về hệ thống tài chính và hệ thống chính trị của Bắc Kinh.

Nhiều chi tiết về Xiao Jianhua có thể sẽ không bao giờ được tiết lộ cho công chúng. Nhưng những vấn đề mà ông đã để lại tạo ra một số rủi ro tiềm ẩn đang rình rập trong hệ thống tài chính của Trung Quốc. Tập đoàn Tomorrow Group của ông từng kiểm soát ngành khai thác mỏ, tài sản của người dân gửi vào ngân hàng và mua bảo hiểm. Trong nhiều năm, mạng lưới của Xiao Jianhua đã tạo nên những khoản nợ khổng lồ, những tài sản mà Tomorrow Group quản lý có nguy cơ mất trắng khi Xiao Jianhua bị bắt cóc. Nhà nước Trung Quốc đã buộc phải tiếp quản ngân hàng Baoshang Bank của Xiao Jianhua vào năm 2019 để ngăn chặn phản ứng dây chuyền có thể gây ra sự đổ vỡ của hệ thống thống ngân hàng. Một số tổ chức khác của Tomorrow Group đe dọa lớn nhất đối với hệ thống tài chính của Trung Quốc trong nhiều năm cuối cùng cũng được cứu trợ hoặc bị tịch thu.

Những rủi ro từng tiềm ẩn như trường hợp này bây giờ đang xuất hiện dưới những hình thức khác. Sự giám sát yếu kém của các tổ chức cho vay nhỏ lẻ đã dẫn tới tích tụ nợ xấu. Trong nhiều trường hợp, các ông trùm như Xiao Jianhua được phép kiểm soát các ngân hàng và sử dụng chúng để cho vay cho các dự án kinh doanh của chính họ hoặc cho bạn bè.

Các kiểm toán viên trung ương gần đây đã phát hiện ra rằng: một số ngân hàng nhỏ đã khai khống các khoản nợ khó đòi của họ lên tới hơn 170 tỷ nhân dân tệ (25 tỷ USD). Ngân hàng trung ương cho biết có hơn 300 tổ chức có mức độ rủi ro cao trong cả nước. Tất cả những điều này đang thách thức lòng tin của công chúng đối với hàng nghìn tổ chức tài chính nhỏ. Vào tháng 5, những người gửi tiền tại một số ngân hàng nông thôn ở tỉnh Hà Nam đã phát hiện ra rằng họ không thể rút hàng tỷ đô la tiền kiệm nữa, dẫn đến các cuộc biểu tình ở thủ phủ của tỉnh Trịnh Châu – nơi các ngân hàng thường được liên kết với một ông trùm bất động sản.

Covid-19 đang làm cho vấn đề trở nên tồi tệ hơn. Việc chặn rút tiền từ tài khoản dự kiến ​​sẽ tạo ra một làn sóng rắc rối mới cho các khoản vay trị giá 1,1 triệu nhân dân tệ chỉ trong năm nay. Adam Liu của Đại học Quốc gia Singapore gần đây đã lưu ý rằng “khả năng ngân hàng trung ương phải cứu trợ hệ thống tài chính ngày càng trở nên rõ ràng”. Những âm mưu chính trị có thể được giữ trong một phiên tòa kín. Nhưng những hậu quả tỏa tài chính thì khó mà giữ được bí mật.

Nguồn

What a tycoon’s trial says about the rot in China’s financial system, The Economist, xuất bản ngày 07/07/2022. Biên dịch bởi Viễn Zu.

Xin chào! Tôi là Viễn Zu, người quản trị và cũng là chủ bút của trang này. Tôi luôn nỗ lực đem đến cho độc giả những nội dung hữu ích, thiết thực với trải nghiệm tốt nhất. Nhưng rất có thể, thỉnh thoảng, bạn sẽ bắt gặp một số bài viết chưa đưa ra được lời giải tận cùng của vấn đề hoặc có trải nghiệm kém thú vị. Đó là vì tôi không có đủ thời gian và nguồn lực để tạo ra các bài viết đáp ứng tiêu chuẩn biên tập cao nhất. Vì vậy, nếu có thể, hãy trợ giúp tôi về mặt tài chính bằng cách gửi tiền về số tài khoản/tài khoản đích: vienzu của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). Xin cảm ơn!

The Economist
The Economisthttps://www.economist.com/
The Economist là một ấn bản tin tức và các vấn đề quốc tế được phát hành hàng tuần bằng tiếng Anh dành cho giới trí thức được thành lập vào năm 1843 bởi James Wilson.