fbpx

Lão Tử, Đạo Đức Kinh: Chương 3 – Biên dịch bởi Viễn Zu

Lão Tử, Đạo Đức Kinh: Chương 3 – Biên dịch bởi Viễn Zu

Chữ Hán

不尚賢,使民不爭;不貴難得之貨,使民不爲盜;不見可欲,使民心不亂。

是以聖人之治,虛其心,實其腹;弱其志,强其骨。

常使民無知無欲,使夫智者不敢爲也,爲無爲,則無不治。

Phiên âm

Bất thượng hiền, sử dân bất tranh; bất quí nan đắc chi hoá, sử dân bất vi đạo; bất hiện khả dục, sử dân tâm bất loạn.

Thị dĩ thánh nhân chi trị, hư kì tâm, thực kì phúc; nhược kì chí, cường kì cốt.

Thường sử dân vô tri vô dục, sử phù trí giả bất cảm vi dã, vi vô vi, tắc vô bất trị.

Dịch nghĩa

Không trọng người hiền tài để dân không tranh. Không quí của hiếm để dân không trộm cướp, không phô bày điều ham muốn để lòng dân không loạn.

Vì vậy, cách trị nước của thánh nhân là làm cho dân: an vui, tự tại, no ấm, khỏe mạnh.

Nếu làm theo chính sách này thường sẽ khiến cho người dân không biết nên không ham muốn và tranh giành; khiến bọn vô lương tâm không dám dùng đến cái khôn của mình. Vì vậy, không có gì là không trị được .

Bình giải

Chương này là nguyên lý căn bản cho mọi kỹ thuật quản trị đất nước. Đó là: “không khơi gợi điều ham muốn để lòng dân không loạn, bởi vì, của cải và danh vọng là nguồn gốc của mọi mâu thuẫn trong xã hội.”

Khi nói không trọng bậc hiền tài, ý tác giả đang muốn nói đến tác hại của danh vọng. Khi tôn vinh một người có thể sẽ khiến nhiều người khác đau khổ vì không được tôn vinh. Nếu bạn từng bị bố mẹ đem ra so sánh với “con nhà người ta” thì chắc chắn bạn sẽ hiểu câu này. Trong hầu hết các trường hợp, so sánh không giúp mọi người tốt hơn mà chỉ thêm áp lực và chia rẽ.

Với câu “không quý của hiếm để dân không trộm cướp” bạn cần lưu ý rằng đó là các vật như kim cương, đá quý, đồi mồi… vốn không có giá trị thực dụng mà chỉ có tác dụng khơi gợi lòng ham muốn. Những món đồ hiếm hoàn toàn khác với những món đồ hữu dụng với những lợi ích thiết thực. Vì vậy, thực thi chính sách không coi trọng của hiếm sẽ không khiến xã hội kém tiến bộ như nhiều người vẫn nghĩ.

Chương này cũng nêu ra mục đích tối thượng của quản trị xã hội là để dân: an vui, tự tại (tự do – không bị ràng buộc), nó ấm và khỏe mạnh. Đây đều là những nhu cầu căn bản và mục đích tối thượng trong cuộc đời của mỗi con người nên không có gì cần bàn luận thêm.

Viễn Zu
Viễn Zuhttps://vienzu.com/
Cuộc sống là một hành trình bất tận: hồi tưởng quá khứ, cảm nhận thực tại và mơ về tương lai.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Hanoi
overcast clouds
27 ° C
27 °
27 °
91 %
0.7kmh
99 %
T6
35 °
T7
32 °
CN
29 °
T2
33 °
T3
33 °