fbpx

Đọc sách gì để hiểu về chủ nghĩa tư bản phương tây?

Đọc sách gì để hiểu về chủ nghĩa tư bản phương tây?

Trong những ngày này, bạn sẽ rất dễ bị cuốn vào những tin tức về kinh tế. Bởi vì chúng ta đang phải đối phó với mức lạm phát cao nhất kể từ những năm 1980. Mới đây thôi, năm 2020, chúng ta vừa phải chứng kiến đợt suy thoái kinh tế lớn nhất kể từ cuộc Đại suy thoái. Hiếm khi mọi người có thời gian để nghĩ về những câu hỏi lớn nhất trong kinh tế học như: Tại sao cuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu vào thế kỷ 18 ở Tây Âu? Tại sao nhiều quốc gia vẫn nghèo trong khi một số quốc gia lại giàu lên một cách nhanh chóng? Công việc mà chúng ta đang làm ở ngày nay đã thay đổi như thế nào so với trước đây? Để có câu trả lời, bạn cần lật lại các cuốn sách về lịch sử kinh tế. Dưới đây là 5 tài liệu giúp bạn có thêm kiến thức quan trọng về chủ nghĩa tư bản phương tây:

The Worldly Philosophers của Robert Heilbroner

Đây là cuốn sách tốt nhất để bạn tìm hiểu về lịch sử kinh tế. Cuốn sách này được xuất bản lần đầu tiên năm 1953 để giải thích cách các nhà kinh tế học có ảnh hưởng nhất như Adam Smith, Thomas Malthus và Karl Marx đã nghĩ những gì và lý giải về những quan điểm mà họ đã đưa ra. Cuốn sách này được viết theo phong cách đối thoại nhẹ nhàng giúp người đọc hiểu đúng về lý thuyết và tránh bị sa lầy vào các cuộc tranh luận về học thuyết. Ví dụ: Lý thuyết của Marx về sự sụp đổ của chủ nghĩa tư bản. Với những người lần đầu tìm hiểu về lịch sử kinh tế, cuốn sách của Heilbroner khá ngắn nên bạn có thể đọc nó trong vòng vài giờ; nó cũng nhẹ nhàng và thú vị hơn hẳn một cuốn sách kinh điển khác cùng chủ đề là History of Economic Analysis của Joseph Schumpeter.

A Culture of Growth của Joel Mokyr

Cuốn sách này sẽ trả lời cho câu hỏi: Tại sao Châu Âu lại là nơi công nghiệp hoá đầu tiên trên thế giới? Tác giả đã tập trung vào thể chế để lý giải tại sao những ý tưởng về thị trường tự do được tranh luận tự do và trở nên gắn bó trong cuộc sống hằng ngày. Ông Mokyr nói rất nhiều về Hiệp hội Hoàng gia, một tổ chức uyên bác được thành lập ở Luân Đôn vào năm 1660 với phương châm “nullius in verba” – “trăm nghe không bằng một thấy”. Hiệp hội Hoàng gia là nơi diễn ra những bất đồng gay gắt giữa các nhà khoa học khác nhau nhưng đều vì một mục đích chung là cải thiện nhân loại. Địa lý có lẽ cũng đóng một vai trò nào đó quyết định Châu Âu là nơi diễn ra cách mạng công nghiệp lần đầu tiên. Châu Âu chia ra thành nhiều quốc gia nhỏ, những người bất đồng chính kiến có thể dễ dàng di chuyển sang quốc gia khác để tránh cơn thịnh nộ của chính quyền. Ở những nơi khác, những người có suy nghĩ khác biệt thường bị hoà tan trong đám đông do không thể tìm được những người có cùng chí hướng để tạo ra những thay đổi lớn lao trong xã hội.

War as an Economic Activity in the “Long” Eighteenth Century. Bởi N.A.M. Rodger.

Đây là một bài báo ngắn có giá trị rất sâu sắc nhưng không được đánh giá đúng gia trị của nó. Nó bàn về vai trò của công nghệ với chủ nghĩa tư bản phương tây.

Để hiểu được sự lớn mạnh của chủ nghĩa tư bản trong thế kỷ 17 và 18, bạn phải hiểu về hải quân. Để có một lực lượng hải quân hùng mạnh, bạn cần phải có những con tàu tốt. Do đó, các quốc gia muốn thống trị biển cả thì cần phải đầu tư mạnh mẽ vào cải tiến công nghệ hàng hải. Sau đó, những tiến bộ trong lĩnh vực hàng hải sẽ tràn sang còn lại của nền kinh tế. Ngoài ra, những quốc gia đó cũng cần một bộ máy hành chính hiệu quả để quản lý và điều hành những con thuyền cách xa hàng ngàn dặm. Vì vậy, không phải ngẫu nhiên mà các quốc gia có lực lượng hải quân tốt nhất có xu hướng có nền kinh tế phức tạp nhất: Hà Lan vào thế kỷ 17, Pháp trong một phần của thế kỷ 18 và Anh vào thế kỷ 19.

Bộ truyện The Hundred Years War của Jonathan Sumption.

Bộ truyện này xuất hiện từ rất lâu trước khi chủ nghĩa tư bản ra đời. Chiến tranh Trăm năm thực chất là một cuộc nội chiến của Pháp mà nước Anh tham gia được bắt đầu ngay trước Cái chết Đen vào khoảng những năm 1340 và kết thúc vào giữa thế kỷ 15. Cuốn sách cho chúng ta thấy cách quản trị và chính trị kỳ trước khi có chủ nghĩa tư bản; do đó bạn có thể nhận ra những thay đổi kể từ khi chủ nghĩa tư bản xuất hiện vào thế kỷ 18. Các vị vua không quan tâm đến tăng trưởng kinh tế và thậm chí chẳn biết nó là gì; họ chỉ muốn vinh quang. Họ rất thích đánh thuế để tài trợ cho các sứ mệnh của họ. Họ thường không chú ý sử dụng các vùng đất đã chinh phục cho mục đích sản xuất và sử dụng nó một cách lãng phí. Nếu bạn không đủ kiên nhẫn đọc toàn bộ bốn tập, bạn có thể đọc chương hay nhất của toàn bộ bộ truyện có tên là “Những người đàn ông trong vòng tay” trong tập thứ tư. Nó sẽ cho bạn biết mọi thứ bạn cần về kinh tế học trong thời chiến.

Enclosures, Common Rights, and Women: The Proletarianisation of Families in the Late Eighteenth and Early Nineteenth Centuries. by Jane Humphries. The Journal of Economic History. Vol. 50, no. 1 (1990): 17-42

Đây là một bài báo chứa đựng nhiều thông tin chi tiết như cả một cuốn sách. Bài báo tập trung vào việc lối sống đã thay đổi như thế nào kể từ khi chủ nghĩa tư bản ra đời. Trong thời kỳ đầu phát triển tư bản chủ nghĩa, từ thế kỷ 17 đến cuối thế kỷ 18, nhiều người đã làm việc tại nhà trong các ngành sản xuất quy mô nhỏ như các phân xưởng sản xuất quần áo. Nhưng trong thời đại Victoria, nhiều người đã chuyển đến các nhà máy lớn. Điều này có tác động to lớn đến cuộc sống hàng ngày của mọi người. Đối với một người, việc chăm sóc con cái và trồng thực phẩm trở nên khó khăn hơn vì họ có ít thời gian hơn và có xu hướng chuyển đến sống ở thành phố nhiều hơn. Bài báo cho thấy rằng chủ nghĩa tư bản đã cải thiện nhanh chóng đời sống vật chất của con người nhưng đó thực tế đánh đổi.

Nguồn

What to read to understand the history of Western capitalism, The Economist, xuất bản ngày 04/07/2022. Biên dịch bởi Viễn Zu.

The Economist
The Economisthttps://www.economist.com/
The Economist là một ấn bản tin tức và các vấn đề quốc tế được phát hành hàng tuần bằng tiếng Anh dành cho giới trí thức được thành lập vào năm 1843 bởi James Wilson.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Hanoi
overcast clouds
27 ° C
27 °
27 °
91 %
0.7kmh
99 %
T6
35 °
T7
32 °
CN
29 °
T2
33 °
T3
33 °